Book reviews Home Life Lifestyle Mommy

Black Book Review: “Lege Handen, lege buik” door Annegriet Wijchers

17 april 2016

Het allerergste dat een moeder kan overkomen is een kind verliezen. Deze nachtmerrie werd in mijn omgeving in korte tijd twee keer achter elkaar werkelijkheid. Annegriet Wijchers, een goede vriendin van mijn zus, was een van de moeders die haar kind verloor. Voor lotgenoten schreef ze dit aangrijpend boek ‘Lege handen, lege buik’ over het verlies van haar dochtertje Zahara.

Toen dit drama zich voltrok was ik zelf zwanger van Ella. Ik had net een massage gehad en liep helemaal zen over de grachten van Amsterdam. Terwijl ik over mijn buik streelde, ging mijn telefoon. Gek genoeg zei mijn gut feeling dat het geen leuk telefoontje was. Mijn zus belde en vroeg waar ik was en of ik alleen was.

annegriet 1

Ze wilde iets vertellen over Annegriet (zie bovenstaande foto). Annegriet en ik waren tegelijkertijd zwanger en mailden veel over de zwangerschapskwaaltjes, de Surinaamse huis-tuin en keuken middeltjes en over onze dochters die binnenkort bij ons zouden zijn. Hun dochter Zahara zou over twee weken geboren worden, Ella iets later.

Mijn zus haalde diep adem en vertelde me dat de dochter van Annegriet was overleden. Zomaar. Plotseling, en zonder aantoonbare reden. Op een van de grachten van Amsterdam brak mijn hart in duizend stukjes. Ikzelf zou binnenkort ook moeder worden en kon dit verdriet voor Annegriet en haar partner nauwelijks bevatten. Nog steeds breekt mijn hart en voel ik zoveel verdriet als ik denk aan het verdriet dat Annegriet en haar partner hebben (gevoeld).

Tijdens de rouwperiode schreef Annegriet een boek over deze periode, dat ik inmiddels heb gelezen. Ik zal eerlijk zijn: ik heb het boek talloze keren neergelegd, omdat het boek zo ontzettend heftig en verdrietig is (vooral als moeder) om te lezen. Dat neemt natuurlijk niet weg dat ik dit met jullie wil delen, vooral omdat er meer moeders en partners zijn die door dezelfde hel zijn gegaan en voor wie dit boek dan een enorme steun kan zijn.

lege handen lege buik

OVER HET BOEK:

Begin 2013 emigreert Annegriet Wijchers naar Suriname om als eindredacteur aan de slag te gaan bij het ochtendblad de Ware Tijd en samen te wonen met haar grote liefde. In het land waar ze de liefde heeft gevonden, neemt ze niet lang daarna ook afscheid. Eind 2014 begraaft ze samen met haar partner hun dochtertje Zahara, dat bij achtendertig weken zwangerschap onverwachts sterft in haar buik. ‘Lege Handen Lege Buik’ is een handboek, een dagboek en een gesprek over rouw rond doodgeboorte. 

INTERVIEW:

Ik heb Annegriet geïnterviewd om te vragen naar haar ervaring en tips voor moeders. Dit interview kun je hieronder lezen:

TGSBB: In je boek was ik gechoqueerd door het gebrek aan begrip en inlevingsvermogen bij de zusters in het ziekenhuis. Wat is de juiste steun die een ziekenhuis kan bieden aan ouders die te maken hebben met doodgeboorte?

“Het zou fijn zijn indien ieder ziekenhuis een aparte kamer heeft voor ouders van een doodgeboren kindje. Zodat ouders alleen kunnen zijn met hun kind en hun verdriet, zonder de nieuwsgierige ogen van anderen. In dezelfde kamer moeten liggen met moeders die hun kind aan de borst leggen en waarbij uitzinnige familieleden met grote knuffelberen en ballonnen komen binnenwandelen, is mij gelukkig bespaard gebleven. Van een aantal lotgenoten heb ik echter gehoord dat dit hen wel is overkomen. Het is een extra trap na terwijl je hart al uit je lichaam is gerukt.

Goodbye Baby Zahara-GG-0148

TGSBB: In je boek wordt ervoor gepleit om voorlichting te geven aan hulpverleners die ouders die hun kind hebben verloren begeleiden/onder hun hoede hebben. Waarom gebeurt dit niet standaard in Suriname? 

“Dat is een goede vraag, waar ik niet meteen een antwoord op heb. In het ziekenhuis al, hoorde ik meerdere keren dat ik ‘sterk moest zijn’ en vooral ‘niet mocht huilen’ omdat ik ‘moest denken om mijn bloeddruk’. Veel verpleegkundigen legden de nadruk op mijn fysieke herstel na de keizersnede, niet zozeer op mijn psychologisch herstel en het effect van de psyche op het lichaam.

Daarnaast zijn er nog veel te weinig psychologen in Suriname (als ik mij niet vergis zo’n vijftig stuks voor een bevolking van meer dan 550.000 mensen) en is de drempel van de ‘praatdokter’ nog altijd redelijk hoog. Gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen; ik hoor nu over rouwbegeleidingswerkgroepen en ik ben uitgenodigd om te komen spreken op een bijeenkomst voor laatstejaars verpleegkundigen. Het zou mooi zijn wanneer de mindshift op dit vlak nu echt wordt ingezet.”

TGSBB: Zijn er tips voor aanstaande moeders (in Suriname) om doodgeboorte te voorkomen?

“Ik zou willen dat ik het wist, dan zou ik mij daar bij een volgende zwangerschap ook op kunnen richten. Het is echter zo dat ik een vrijwel probleemloze zwangerschap achter de rug heb. Dat Zahara haar hartje twee weken voor de uitgerekende datum niet meer klopte, was dan ook een grote schok.

Zelf neem ik mij voor om een volgende keer bij ieder pijntje naar het ziekenhuis te gaan en het stemmetje ‘het is vast niets ernstigs’ te negeren. Deze instelling wil ik andere zwangeren niet per se aanraden, want het maakt dat je angstiger in je zwangerschap staat. En die stress is natuurlijk ook niet goed voor het kind dat je draagt.”

TGSBB: In je boek las ik dat de meeste dames een hoge bloeddruk hadden. Kan dat een relatie met doodgeboorte hebben?

“Zelf ben ik geen slanke dame, en in Suriname viel ik in de wachtkamer vol (aanstaande) moeders niet uit de toon. Het is daarom zaak dat we goed letten op de vetten en suikers die we innemen; om zwangerschapssuiker en een hoge bloeddruk te voorkomen of binnen de perken te houden.”

Boekpresentatie Lege handen lege buik (25)

TGSBB: Hoe bied je als vriendin steun aan iemand die haar kind is verloren?

“Door er te zijn. En dat is zo simpel als het klinkt: naast iemand zitten, zijn of haar hand vast te houden en luisteren naar zijn of haar verhaal, met een bordje eten langskomen of mogelijke andere kinderen een middagje mee op pad nemen.

Probeer vooral geen troostende dingen te zeggen: er bestaan geen troostende woorden voor het verliezen van een kind.

Zeggen dat je niet weet wat je moet zeggen is honderd keer troostender dan een (onbewust) ongepaste opmerking.

Zeg ook niet: ‘Ik ben er voor je wanneer je mij nodig hebt’, maar zorg ervoor dat je er bent.”

TGSBB: Welke tips heb jij voor ouders die ook doodgeboorte hebben meegemaakt? 

“Mij heeft het erg geholpen om ‘Lege handen lege buik’ te schrijven en op die manier ook veel verdriet van me af te schrijven. Ook door naar muziek te luisteren zorgde ik ervoor dat ik mijzelf elke dag een momentje gunde om mijn traanbuizen de vrije loop te laten. Dat luchtte enorm op.

Heb je een partner, probeer dan zo goed en zo kwaad als dat gaat met hem of haar te blijven praten. Hoogstwaarschijnlijk gaan jullie op een andere manier met het verdriet om. Laat de ander daarin vrij, maar wees er ook voor elkaar en raak elkaar niet kwijt. Verder heeft vooral lotgenotencontact mij erg geholpen. Je kunt troost en steun putten uit de ervaringen van anderen die je in dit grote verdriet zijn voorgegaan. In contact met hen is de kans op ‘pijnlijke (troostende) opmerkingen’ ook veel minder groot.”

Goodbye Baby Zahara-GG-0136

TGSBB: Ik vroeg me af of het mogelijk was om je leven weer op te pakken na het verlies van je kind…Is dit mogelijk? 

“Routine heeft mij houvast gegeven in die eerste lange lege periode en werk was daarin een goede afleiding, hoewel confronterend ook; aangezien ik bij de krant werk en berichten over onder andere seksueel misbruik van jonge kinderen je dan niet bespaard blijven.

Dat je weer een beetje mee kunt draaien in het dagelijks leven is fijn en tegelijkertijd ontzettend verdrietig. Omdat je nooit had willen leven in een wereld zonder je kind en iedere dag die je doormaakt betekent dat je weer een dag verder verwijderd bent van de dag waarop je je nog levende zoon of dochter bij je droeg.”

TGSBB: Wat maakt jou momenteel weer gelukkig in je leven?

“Waar ik blij van word is het feit dat mijn partner en ik dit verdriet samen doorstaan en onze relatie op emotioneel vlak vele malen sterker is geworden.

Ik ben er enthousiast over dat het op werkgebied ook goed gaat met me en dat ik op dat vlak zelfs stappen vooruit heb kunnen maken, naar een functie met meer verantwoordelijkheid. Dat ik van zoveel lotgenoten hoor dat ‘Lege handen lege buik’ hen zoveel herkenning en troost biedt, maakt mij ook blij, hoewel die blijdschap ook weer zo’n wrange kant heeft. Veel liever had ik mijn dochter in mijn armen en niet dit boek in de kast.”

TGSBB: Hoe zien jullie je toekomst? 

“We hebben nog steeds een grote kinderwens en hopen in de toekomst nog broertjes en/of zusjes van Zahara te mogen verwelkomen.”

Dat zeggen is echter een ding; de weg daar naartoe zal in de praktijk vast hele andere koek zijn. Hopelijk balanceer ik met ‘geluks- en verwenmomentjes’ mijn angst een beetje weg en resulteert het in een zeer gelukkig en gezond broertje of zusje van Zahara.”

Het boek Lege handen, lege buik is voor €19,95 te koop via deze link. Wil je een berichtje achterlaten voor Annegriet en Zahara? Dan kan dat op de facebookpagina van Lege handen lege buik. 


Schrijf je in voor de TGSBB nieuwsbrief! Hierin word je op de hoogte gehouden van alle nieuwe blogposts, winacties, data kookworkshops, recepten en nog veel meer leuks! Wil je je inschrijven, dan kun je dat hieronder doen (let op: pas na bevestiging van je emailadres sta je ingeschreven)



LIKE ThisGirlSBlackBook op Facebook
FOLLOW ThisGirlSBlackBook via InstagramTwitter of Bloglovin!
Schrijf je hier in voor de maandelijkse TGSBB Newsletter!
Als eerste op de hoogte van de laatste nieuwtjes:

No Comments

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.