Home Life Lifestyle

11 Surinaamse tradities en rituelen met oud en nieuw!

3 januari 2016

We zijn alweer drie dagen in het nieuwe jaar! Op oudejaarsavond bracht ik de avond door bij mijn ouders. Ineens viel me op hoeveel tradities en rituelen wij Surinamers hebben op oudejaarsavond en op nieuwjaarsdag. Zo kwam ik op het idee om ze in deze post met je te delen, enjoy!

1: Met familie zijn

Een van de aller- allerbelangrijkste dingen die mijn ouders mij altijd hebben ingeprent: “Met oud op nieuw ben je om 00:00 ben je thuis bij ons! Je gaat helemaal nergens!” Na twaalf uur ’s nachts mocht ik doen wat ik wilde, maar om twaalf uur moest ik thuis zijn. Pas toen ik in het buitenland woonde, vierde ik het (tot verdriet van mijn ouders) niet met mijn ouders. Maar, werd me wel op het hart gedrukt: ik MOEST bellen om 23:55!! Nu we ouder zijn vieren we het niet altijd meer samen, maar elke jaar gaat om 23:55 de telefoon, zodat we om twaalf uur bij elkaar zijn.

2: Bidden met z’n allen

Elk jaar was het hetzelfde verhaal: om een paar minuten voor twaalf komt mijn moeder erachter dat het bijna twaalf uur was en werden we naar boven gehaast om rond het bed te bidden. Mijn vader wierp zich ineens op als predikant (ook dit jaar weer, hihi). En we sloten gezamenlijk af met een ‘onze vader’- gebed, waarvan iedereen een andere versie op zei.  Net voor het gebed was afgelopen, barstte het vuurwerk los. We leren het ook nooit, ook dit jaar exact hetzelfde liedje.

3: Pom en pastei maken

Surinaamse pom pastei en kip

Het is ook een traditie om de hele oudejaarsdag in de keuken te staan om de meest heerlijke Surinaamse gerechten voor te bereiden. Meestal aten wij dit op nieuwjaarsdag, maar alles werd gekookt op oudejaarsavond.

Mijn moeder maakte dan pom en pastei, gemarineerde kip, rijst, groenten en zuurgoed. De hele dag rook het huis naar Surinaams eten, wat ik echt heerlijk vond omdat ik wist wat me te wachten stond de volgende dag. Surinamers koken graag uitgebreid op oudejaarsdag!

4: Een yari halen bij een Chinees

Op oudejaarsdag (of in de decembermaand) halen we een zogenaamde yari, een Chinese kalender. Mijn vader haalde dit vaak op de allerlaatste dag, wat standaard stress veroorzaakte, hahaha. Toch heb ik er een erg warme herinnering aan omdat ik altijd erg benieuwd was hoe de kalender er nu weer uit zou zien. In veel Surinaamse interieurs is deze Chinese kalender terug te vinden, in de toilet of de hal.

5: Moffo yari

Mofo yari vind ik moeilijk om te omschrijven, omdat het over een gevoel of bijgeloof gaat. Veel Surinamers gaan liever niet uit huis op oudejaarsdag, omdat dat ongeluk zou brengen.

Zo heb ik een oom die de hele dag binnen zit omdat er volgens hem nadrukkelijk op oudejaarsdag extra veel gevaar dreigt. Er zou weleens iets ergs kunnen gebeuren, zoals dat hij een ongeluk ofzo zou kunnen krijgen. Of het écht zo is? Who knows?!

6: Graf bezoeken

Een dag voor oudjaar bezochten we altijd het graf van mijn vaders moeder. Dit is volgens mijn vader een traditie die hij vanuit huis heeft meegekregen. Nog meer Surinamers die dit standaard doen?

7: Kaarsje branden met een glas water

surinaams oud en nieuw kaarsje

De hele oudejaarsavond wordt er een kaarsje gebrand met een glas water en eventueel een kommetje rijst, voor degenen die niet meer bij ons zijn, zoals dit jaar voor mijn oma. Het is voor mij altijd een mooie manier van herdenken, omdat je de avond viert, maar degenen die zijn overleden toch bij je zijn in gedachten.

8: Huis schoonmaken

Het huis moet op 1 januari grondig worden gereinigd. Geen Franse slag toestanden, dit is pure Dettol Time!

Ik vond het altijd zalig, omdat het huis dan rook naar een combinatie van eten, dettol en pine oil. Ook heeft het wel iets fijns, om het nieuwe jaar goed en fris te beginnen in een schoon huis.

9: Pagara’s en bombels schieten

Als wij Surinamers aan vuurwerk doen, heb ik het over grof geschut. Geen lieflijke sterretjes maar zogeheten pagara’s en bombels, die zo hard afgaan dat je een gehoorbeschadiging op kunt lopen. Men doet dit om het huis te reinigen of boze geesten te verjagen en natuurlijk ook gewoon voor de lol. Aangezien ik het Nederlands vuurwerk gewend ben, schrok ik best wel van het Surinaamse werk wat ik op filmpjes heb bekeken.

In Suriname is er op oudejaarsdag zelfs een pagarafestival, waar men in het centrum vuurwerk afschiet. Het lijkt mij te gek om dit een keer in Suriname mee te maken! Wel met oordopjes dan 🙂

10: Sweet watra badjes met kalebas

sweet watra badje

Als kind was oud en nieuw sowieso een magische avond omdat ik een middagdutje deed en daarna tot héél laat op mocht blijven. Ook vond ik het sweet watra badje met blauwsel altijd zó verfrissend. Dit jaar heb ik het weer eens gedaan en die geur van Florida water met verse roosjes werpt me weer terug in de tijd.

Het sweet watra badje wordt door Surinamers gebruikt om het nieuwe jaar fris en vol positiviteit in te gaan en om jezelf een boost te geven (dank aan Unique Terborg voor de correctie!). Een heel mooie traditie die ik nu ook weer ga voortzetten.

11: Kanu maken

Tot slot, iets van vroeger waar mijn vader het over had: als jongetje maakte je op oudejaarsdag zelf je vuurwerk, de zogeheten kanu. Het is een soort zelfgemaakte kanon, die gemaakt werd van bamboe en waar je spiritus in deed. Hoe mijn vader dit uitlegde leek het mij levensgevaarlijk, maar het was volgens mij erg populair onder voornamelijk jongetjes. Komt het je bekend voor?

Hopelijk heb je genoten van deze Surinaamse gebruiken op oud en nieuw, mocht ik er een zijn vergeten of heb je zelf een traditie uit jouw cultuur die je zou willen delen, let me know in de comments!

Schrijf je in voor de TGSBB nieuwsbrief! Hierin word je op de hoogte gehouden van alle nieuwe blogposts, winacties, data kookworkshops, recepten en nog veel meer leuks! Wil je je inschrijven, dan kun je dat hieronder doen (let op: pas na bevestiging van je emailadres sta je ingeschreven)



LIKE ThisGirlSBlackBook op Facebook
FOLLOW ThisGirlSBlackBook via InstagramTwitter of Bloglovin!
Schrijf je hier in voor de maandelijkse TGSBB Newsletter!
Als eerste op de hoogte van de laatste nieuwtjes:

4 Comments

  • Reply djogo illcreations wijnruit (fb) 3 januari 2016 at 10:04 PM

    het swiet watra bad en diel ervan zials hier omschreven klopt niet. deze wordt puur gedaan om de vooroudergeesten (winti’s ) te bedanken, te onderhouden en te eren voor de bescherming en begeleiding gedurende het afgelopen jaar. als je je winti’s of beschermers/begeleiders namelijk niet onderhoud/eerd dan kunnen ze je verlaten.

    • Reply Farao 17 december 2017 at 9:26 PM

      Hoi Wijnruit, ik vind dat het wel klopt wat ze heeft aangegeven. Dat wat je hebt aangegeven klopt ook. Het hangt af van de persoon wat hij met zo’n bad wilt. Maar wanneer wij surinamers een bad nemen is het om positief en verfrist het nieuwjaar in te gaan en ook nog de winti’s bedanken voor de steun die ze hebben gegeven de afgelopen maanden. Tijdens zo’n een bad kan je ook je zegje doen wat je allemaal wilt bereiken. Groetjes

  • Reply Ro-Helen Fung Loy 20 juni 2019 at 2:47 PM

    Dag Tewa,

    Met plezier heb ik jouw fosten tori gelezen….heel veel is herkenbaar.
    in 2013 heb ik op Facebook een groep opgericht ‘FOSTEN TORI NANGA HISTORI.’

    Mag ik van jou deze tori in de groep plaatsen, uiteraard met bronvermelding….?

    Bij voorbaat dank, en vriendelijke groet,

    • Reply TGSBB 24 juni 2019 at 10:59 AM

      Dag Helen
      Dat mag zeker! Ga je gang! Ik zal even op de facebook groep kijken 🙂
      groetjes Tewa

    Leave a Reply

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.